الشيخ محمد علي الگرامي القمي

49

نگاهى نو به ملاك حرمت ربا و حيل (فارسى)

خلاصه اين‌كه در قراردادهاى ربوى ، فردى مقدارى پول را به عنوان « وام » به ديگرى مىپردازد بر اين اساس كه ماهانه مقدار معينى به عنوان سود به وى پرداخت شود در چنين قراردادى روشن نيست كه سرانجام ، بدهكار تا چه وقتى وجه قرض گرفته را باز پس خواهد داد ؛ تا چه زمانى پول مزبور در دست وى باقى مىماند و در اين مدت چه مقدار بر عهده‌ى او افزوده خواهد شد ؛ چرا كه ممكن است بارها و بارها اصل پول قرض گرفته را پرداخت كند اما هنوز هم چندين برابر آن مديون باشد ، اين يعنى معامله‌اى مخاطره‌آميز ، آن هم با خطر بسيار بالا . به نظر ما ملاك حرمت ربا در همين نكته نهفته است . اما اگر سود ياد شده به گونه‌اى قطعى شود ، ديگر ملاك حرمت ( جهالت ) وجود نخواهد داشت و اين در بيع غير ربوى است . مثلًا : اگر در معامله‌اى مبلغ هزار تومان را در قبال دريافت دوهزار تومان بعد از گذشت شش ماه بفروشند ، در اين قرارداد اگر چه سود زيادى به فروشنده مىرسد اما قرارداد متضمن جهالت نيست زيرا طرفين قرارداد مىدانند كه خريدار بايد پس از شش ماه دو هزار تومان بدهد . و معامله بيع غير ربوى ، قطعى است . يعنى